Zagadka sprzed 400 lat rozwiązana! Naukowcy złamali szyfr kłódki z wraku u wybrzeży Walii

Wieczorem 28 grudnia 1583 roku sztorm zepchnął z kursu statek Ann Francis, który wracał z Hiszpanii. Jednostka rozbiła się na plaży Margam niedaleko Port Talbot w południowej Walii. Po ponad czterystu latach jeden z przedmiotów z tego wraku właśnie zdradził swoją tajemnicę – naukowcy złamali szyfr mosiężnej kłódki.

Cztery litery: A-N-C-E

Kłódka ma cztery obrotowe pierścienie z literami, trochę jak dzisiejsze kłódki na szyfr do walizek. Badacze z Amgueddfa Cymru – Museum Wales i Uniwersytetu w Cardiff nie chcieli jej rozbierać ani niszczyć, więc prześwietlili ją mikrotomografem komputerowym. Powstał trójwymiarowy obraz mechanizmu w środku, a z niego dało się odczytać ustawienie, które ją otwiera: ANCE.

Skanowaniem zajmował się dr David Williams z wydziału inżynierii Uniwersytetu w Cardiff. Jak sam przyznał, rozwiązanie 400-letniej zagadki nie zdarza się codziennie. Co oznacza słowo „ANCE” – tego nikt nie wie. Kuratorzy muzeum zastanawiają się, czy miało ono jakieś osobiste znaczenie dla właściciela kłódki.

Skarb z plaży

Kłódka najpewniej zamykała małą skrzynkę z kosztownościami. Znaleziono ją obok hiszpańskich srebrnych monet i dwóch odważników do monet. Większość tego „skarbu” odkrył w latach 1996–2017 poszukiwacz z wykrywaczem metali Peter Hughes – przedmioty wyłaniały się z piasku po pracach pogłębiarskich i sztormach. Muzeum Walii kupiło znalezisko przy wsparciu walijskiego rządu.

Można ją zobaczyć na własne oczy

Kłódkę pokazuje National Waterfront Museum w Swansea na wystawie Tides of Treasure, czynnej do czerwca 2027 roku. Obok leżą m.in. złote monety z czasów Ferdynanda i Izabeli oraz gwizdek bosmański. Mieszkacie w południowej Walii? To dobry pomysł na zimowy weekend z dziećmi – a w domu można się pobawić w łamanie własnych szyfrów!

Źródło: Nation.Cymru, 04.11.2026; SWNS, 04.11.2026. Tekst: redakcja Fucha.co.uk.