Rodzina i szkoła

Bonfire Night 5 listopada – co to za święto i jak bezpiecznie oglądać fajerwerki

admin
Aktualizacja: 31 października

Bonfire Night, nazywana też Guy Fawkes Night, to brytyjskie święto ognisk i fajerwerków obchodzone 5 listopada – w tym roku wypada w czwartek. Największe pokazy odbywają się jednak także w najbliższy weekend, czyli 6–8 listopada 2026 r. Poniżej wyjaśniamy, skąd wzięła się ta tradycja, jakie przepisy dotyczą fajerwerków, jak zadbać o zwierzaki i gdzie wybrać się na duży pokaz.

Skąd się wzięło to święto?

Historia sięga 1605 roku. Grupa spiskowców zaplanowała wysadzenie Izby Lordów w Londynie podczas otwarcia obrad parlamentu, na którym miał być obecny król Jakub I. Plan się nie powiódł: w nocy z 4 na 5 listopada 1605 r. Guy Fawkes został zatrzymany w piwnicy pod Izbą Lordów, gdzie pilnował zgromadzonego prochu. Gdy wieść o ocaleniu króla rozeszła się po mieście, londyńczycy rozpalili ogniska.

Wkrótce potem 5 listopada ustawowo stał się dniem corocznych obchodów. Ustawę uchylono dopiero w 1859 r., ale zwyczaj przetrwał do dziś i z czasem zmienił się w rodzinne, wesołe święto. Dzieci robiły kukłę „guya” i chodziły z nią po sąsiadach, prosząc o „a penny for the Guy” – ten zwyczaj prawie już zanikł. Brytyjczycy wciąż za to znają rymowankę „Remember, remember the fifth of November”, a w miasteczku Lewes w East Sussex obchody odbywają się nieprzerwanie od 1679 r. Dziś Bonfire Night to przede wszystkim ogniska, kolorowe niebo i wspólne wyjście z dziećmi.

Fajerwerki a prawo – co warto wiedzieć

Zasady dla Anglii i Walii według GOV.UK:

Wiek: fajerwerki „dla dorosłych” (kategorie F2 i F3) może kupić tylko osoba, która ukończyła 18 lat. Kategoria F4 jest wyłącznie dla profesjonalistów.
Godziny: nie wolno odpalać fajerwerków między 23:00 a 7:00. Wyjątki: w Bonfire Night (5 listopada) – do północy; w sylwestra, Diwali i Chiński Nowy Rok – do 1:00.
Gdzie kupić: zarejestrowani sprzedawcy mogą sprzedawać fajerwerki do użytku prywatnego w dniach 15 października – 10 listopada, 26–31 grudnia oraz przez 3 dni przed Diwali i Chińskim Nowym Rokiem. W pozostałym czasie – tylko w sklepach z licencją.
Nie na ulicy: fajerwerków i zimnych ogni nie wolno odpalać ani rzucać na ulicach i w innych miejscach publicznych.
Kary: za nielegalną sprzedaż lub użycie grozi nieograniczona grzywna i do 6 miesięcy więzienia, a na miejscu można dostać mandat £90.

W Szkocji obowiązują osobne, surowsze zasady: osoby prywatne mogą odpalać fajerwerki zasadniczo tylko między 18:00 a 23:00, a 5 listopada – od 18:00 do północy. Przed zakupem sprawdź też ewentualne lokalne ograniczenia w swojej radzie (council).

Bezpieczeństwo – zasady, które warto przypomnieć dzieciom

Na podstawie wskazówek straży pożarnej (Merseyside i Hampshire):

Kupuj fajerwerki tylko u legalnych sprzedawców i trzymaj je w zamkniętym pudełku.
Przeczytaj instrukcję na każdym fajerwerku (po ciemku – z latarką).
Odpalaj na wyciągnięcie ręki, najlepiej długim lontem (taper), i od razu odejdź na bezpieczną odległość.
Nigdy nie wracaj do odpalonego fajerwerku, nawet jeśli wydaje się, że nie wybuchł.
Nie wkładaj fajerwerków do kieszeni i nimi nie rzucaj. Rakiety kieruj z dala od widzów.
Do ogniska nigdy nie używaj benzyny ani parafiny. Przed odejściem upewnij się, że ogień jest całkiem zgaszony.

Zimne ognie (sparklers) wyglądają niewinnie, ale bardzo mocno się nagrzewają:

nie dawaj ich dzieciom poniżej 5 lat,
starsze dzieci powinny mieć rękawiczki i trzymać zimny ogień z dala od ciała, na wyciągniętej ręce,
nie trzymaj dziecka na rękach, gdy masz w dłoni zimny ogień,
wypalone zimne ognie wkładaj do wiadra z wodą – długo pozostają gorące,
unikaj luźnych, powiewających ubrań u dzieci.

Psy, koty i króliki – jak pomóc im przetrwać huk

Dla wielu zwierząt to najtrudniejszy wieczór w roku. Wskazówki rad miejskich Coventry i Test Valley:

Wyjdź z psem na spacer przed zmrokiem i trzymaj go na smyczy, nawet jeśli zwykle jest spokojny.
Nakarm zwierzę wcześniej – wystraszony pies często odmawia jedzenia.
Zamknij okna, zasłoń zasłony i zablokuj klapkę dla kota. Włącz telewizor albo radio, żeby zagłuszyć wybuchy.
Przygotuj kryjówkę – np. legowisko z kocami albo klatkę przykrytą kocem.
Pozwól zwierzęciu chodzić, skomleć czy schować się w kącie. Nigdy go nie karz za strach i zachowuj się spokojnie, jakby nic się nie działo.
Sprawdź, czy dane w mikroczipie są aktualne, a obroża ma adresówkę – przestraszone zwierzę może uciec. Upewnij się, że ogród jest dobrze zamknięty.
Nie zabieraj psa na pokaz fajerwerków.
Króliki i świnki morskie przenieś do domu albo do szopy czy garażu. Jeśli się nie da, odwróć klatkę przodem do ściany lub przykryj ją grubym kocem (zostawiając dopływ powietrza) i daj więcej ściółki do zakopania się.

Gdzie zobaczyć duży pokaz w 2026 roku

Duże, zorganizowane pokazy są zwykle bezpieczniejsze i bardziej efektowne niż domowe fajerwerki. Daty sprawdziliśmy na stronach organizatorów i oficjalnych serwisów turystycznych 31 października 2026 r. – przed wyjściem zajrzyj jeszcze na stronę wydarzenia, bo plan może się zmienić.

Cardiff – Sophiaworks, Sophia Gardens – w sam Bonfire Night, czwartek 5 listopada. Bramy od 17:15, fajerwerki o 19:00. Bilety: dorośli £16, poniżej 17 lat £10, dzieci do 2 lat bez miejsca – za darmo.
Birmingham – Sky Kingdom, Edgbaston Stadium – 6 i 7 listopada. To pokaz setek świecących dronów bez głośnych wybuchów – dobra opcja dla maluchów i osób wrażliwych na hałas. Bilety na stronie stadionu.
Manchester – darmowe pokazy w parkach Heaton Park, Wythenshawe Park i Platt Fields Park – sobota 7 listopada. O 17:00 pokaz o obniżonym hałasie (dobry dla dzieci), o 20:00 główny pokaz. Wstęp bezpłatny. To pierwszy taki pokaz organizowany przez radę miasta od 2019 roku.
Bristol – Bristol Fireworks Fiesta, Canford Park – sobota 7 listopada, początek o 19:00. Bilety wyłącznie online, w przedsprzedaży.
Londyn – Alexandra Palace – sobota 7 i niedziela 8 listopada, bramy od 16:00. Wielkie ognisko, pianki do opiekania, lodowisko, wesołe miasteczko oraz pokaz fajerwerków i dronów. Niedzielny pokaz jest wcześniejszy i bardziej rodzinny. Bilety od £11.50.

Mniejsze, często bezpłatne pokazy organizują też lokalne rady, szkoły i kluby sportowe – sprawdź stronę swojego council albo lokalne grupy.

Podsumowanie

Bonfire Night to świetna okazja, żeby poznać brytyjską tradycję razem z dziećmi. Pamiętaj o godzinach (5 listopada w Anglii i Walii do północy), o tym, że fajerwerki kupuje tylko osoba pełnoletnia, o zimnych ogniach tylko dla dzieci powyżej 5 lat i o spokojnym kącie dla zwierzaków. A jeśli wolisz nie odpalać nic samemu – wybierz jeden z dużych pokazów i po prostu podziwiaj niebo.

Coś się nie zgadza? Zgłoś wpis